Wojciech Polak
![]() | Ten artykuł dotyczy polskiego duchownego. Zobacz też: inne osoby noszące takie samo imię i nazwisko. |
Prymas Polski | |||
![]() Wojciech Polak (2014) | |||
| |||
Kraj działania | Polska | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 19 grudnia 1964 | ||
Arcybiskup metropolita gnieźnieński | |||
Okres sprawowania | od 2014 | ||
Biskup pomocniczy gnieźnieński | |||
Okres sprawowania | 2003–2014 | ||
Wyznanie | katolicyzm | ||
Kościół | |||
Prezbiterat | 13 maja 1989 | ||
Nominacja biskupia | 8 kwietnia 2003 | ||
Sakra biskupia | 4 maja 2003 | ||
| |||
| |||
Strona internetowa |
Data konsekracji | 4 maja 2003 | ||||
---|---|---|---|---|---|
Miejscowość | Gniezno | ||||
Miejsce | |||||
Konsekrator | |||||
Współkonsekratorzy | |||||
|
Wojciech Polak (ur. 19 grudnia 1964 w Inowrocławiu) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, rektor Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie w latach 1999–2003, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 2003–2014, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski w latach 2011–2014, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski od 2014, Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży od marca 2019.
Życiorys
Młodość i wykształcenie
Urodził się 19 grudnia 1964 w Inowrocławiu[1]. Dorastał w miejscowości Suchatówka pod Gniewkowem[2]. Egzamin dojrzałości złożył w 1983 w III Liceum Ogólnokształcącym w Toruniu[3].
W latach 1983–1988 odbył studia filozoficzno-teologiczne w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie[3]. Ukończył je z magisterium z teologii moralnej uzyskanym na Papieskim Wydziale Teologicznym w Poznaniu[1]. Święceń prezbiteratu udzielił mu 13 maja 1989 w katedrze gnieźnieńskiej kardynał Józef Glemp, prymas Polski[3].
Dalsze studia z zakresu teologii moralnej odbył w latach 1991–1995 w Akademii Alfonsjańskiej, czyli w Wyższym Instytucie Teologii Moralnej Papieskiego Uniwersytetu Laterańskiego w Rzymie. W 1993 otrzymał licencjat, a w 1996 doktorat, uzyskany na podstawie dysertacji dotyczącej eklezjalnego wymiaru grzechu i pojednania w posoborowym nauczaniu Kościoła, którą obronił w 1995[1][3].
Prezbiter
W latach 1989–1991 pracował jako wikariusz w parafii farnej w Bydgoszczy. Równocześnie był sekretarzem biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Jana Nowaka, wikariusza biskupiego dla miasta Bydgoszczy[1].
Jako rektor seminarium z urzędu wszedł w skład rady duszpasterskiej i rady kapłańskiej, w której pełnił funkcję sekretarza[1]. Został też członkiem kolegium konsultorów. Ustanowiony został rektorem kościoła św. Jerzego na zamku gnieźnieńskim i kanonikiem gremialnym kapituły kolegiackiej, w której w 2003 objął funkcję prepozyta[3].
Działalność naukowo-akademicka
W 1995 został prefektem i wykładowcą teologii moralnej w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie[1]. Również w 1995 podjął wykłady z teologii moralnej w Prymasowskim Instytucie Teologicznym w Gnieźnie i w Prymasowskim Instytucie Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy, a w 1996 z teologii moralnej ogólnej i szczegółowej w Wyższym Seminarium Duchownym Misjonarzy Ducha św. w Bydgoszczy[3]. W 1998 został adiunktem w Zakładzie Teologii Moralnej i Duchowości Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[1]. W latach 1999–2003 sprawował urząd rektora gnieźnieńskiego seminarium[4]. W 1999 został pełnomocnikiem dziekana Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza ds. organizacji studiów w sekcji zamiejscowej w Gnieźnie[1].
Objął stanowisko zastępcy redaktora czasopisma „Studia Gnesnensia”[1].
Biskup
8 kwietnia 2003 papież Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej ze stolicą tytularną Mons in Numidia[5][1]. Święcenia biskupie otrzymał 4 maja 2003 w katedrze gnieźnieńskiej. Udzielił mu ich Henryk Muszyński, arcybiskup metropolita gnieźnieński, któremu asystowali arcybiskup metropolita poznański Stanisław Gądecki i biskup pomocniczy gnieźnieński Bogdan Wojtuś[6]. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Dominum confiteri Iesum” (Wyznawać Jezusa jako Pana)[7]. W maju 2003 został ustanowiony wikariuszem generalnym archidiecezji. W kurii metropolitalnej objął funkcje: przewodniczącego Wydziału Katechizacji i Szkół Katolickich, przewodniczącego Referatu ds. Zakonnych i przewodniczącego Referatu Duszpasterstwa Młodzieży. Został także dyrektorem Archidiecezjalnego Studium Pastoralnego dla Kapłanów i członkiem Rady Programowej Studium, a także przewodniczącym Rady Wydawniczej Prymasowskiego Wydawnictwa Gaudentinum, a po jej reorganizacji przewodniczącym Rady Ekonomicznej wydawnictwa[3].
17 maja 2014 papież Franciszek mianował go arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i prymasem Polski[8][9]. 7 czerwca 2014 kanonicznie objął archidiecezję i odbył ingres do katedry gnieźnieńskiej[10]. Paliusz metropolitalny odebrał od papieża Franciszka 29 czerwca 2014 w bazylice św. Piotra w Rzymie[11].
W Konferencji Episkopatu Polski w latach 2011–2014 sprawował urząd sekretarza generalnego[4][12]. W 2009 wszedł w skład Rady Stałej jako jeden z dwóch biskupów pomocniczych[13], w 2011 objął członkostwo w niej z urzędu jako sekretarz generalny KEP[14], a w 2014 jako prymas Polski[15]. Jako sekretarz generalny KEP uzyskał również urzędowe członkostwo w Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu RP i KEP[14]. W 2013 został przewodniczącym Zespołu ds. Kontaktów z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym[16], w 2016 przewodniczącym Komisji Duchowieństwa[17], oprócz tego wszedł w skład Komisji Charytatywnej i Rady ds. Duszpasterstwa Młodzieży[18], Zespołu ds. Wizyty Ojca Świętego w Polsce w 2016 r. oraz Ogólnopolskiego Komitetu Organizacyjnego Obchodów 1050. Rocznicy Chrztu Polski w 2016 r.[7] W 2005 został wybrany delegatem ds. Powołań[13], w latach 2009–2011 był delegatem ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej[18], a w 2019 został wybrany delegatem ds. Ochrony Dzieci i Młodzieży[19] i z urzędu przewodniczącym Rady Fundacji Świętego Józefa[20]. Objął również funkcję członka Rady Nadzorczej Fundacji „Opoka”[7]. Brał udział w opracowaniu zasad postępowania kościelnego w przypadku oskarżeń duchownych o czyny pedofilne, przyjętych przez Konferencję Episkopatu Polski w 2009. Koordynował prace nad przygotowaniem przesłań do narodów polskiego i rosyjskiego (2012) oraz polskiego i ukraińskiego (2013)[13].
W latach 2006–2011 był przewodniczącym Europejskiej Służby dla Powołań, delegatem Rady Konferencji Episkopatów Europy ds. powołań[18]. W 2011 papież Benedykt XVI mianował go członkiem Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących[21][22].
W 2022 konsekrował biskupa pomocniczego gnieźnieńskiego Radosława Orchowicza[23].
Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży od marca 2019
Osobny artykuł: Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży.
W czasie 382 Zebrania plenarnego KEP Konferencji Episkopatu Polski, które odbyło się 12-14 marca 2019 w Warszawie został powołany na Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży. Po zakończeniu pierwszej pięcioletniej kadencji 14 marca 2024 został przez biskupów ponownie wybrany do pełnienia tej funkcji[24].
Głównym zadaniem Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży jest kierowanie działaniami i komunikacją pomiędzy biskupami w zakresie systemowej ochrony dzieci i młodzieży przed wykorzystywaniem seksualnym w Kościele w Polsce, a także kontrola by działania te były zgodne z normami prawa kanonicznego. Swoje zadania realizuje przy pomocy Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży, działającego od września 2019 r. przy Sekretariacie KEP[25].
Odznaczenia i wyróżnienia
W 2012 otrzymał tytuł honorowego obywatela gminy Gniewkowo[26].
W 2015 został odznaczony Komandorią Missio Reconciliationis[27]. W 2017 otrzymał nagrodę „Pontifici” przyznaną przez warszawski Klub Inteligencji Katolickiej[28], w 2018 Medal Świętego Jerzego „Tygodnika Powszechnego”[29], a w 2020 statuetkę Złotego Hipolita wraz z godnością Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej od Towarzystwa im. Hipolita Cegielskiego[30].
W 2015 został przyjęty do konfraterni zakonu paulinów[31].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Ks. Wojciech Polak – najmłodszy biskup w Polsce (sylwetka). ekai.pl (arch.), 2003-04-08. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ M. Kowalski: Wojciech Polak: Nasz prymas, który zszedł z dywanów. bydgoszcz.wyborcza.pl, 2014-05-19. [dostęp 2016-02-08].
- ↑ a b c d e f g Nowy Prymas Polski – arcybiskup Wojciech Polak. episkopat.pl (arch.), 2014-05-17. [dostęp 2016-10-09].
- ↑ a b Bp Polak przejął urząd sekretarza generalnego KEP. ekai.pl (arch.), 2011-11-09. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Rinuncia dell′Ausiliare di Gniezno (Polonia) e nomina del nuovo Ausiliare. press.vatican.va, 2003-04-08. [dostęp 2014-05-12]. (wł.).
- ↑ Gniezno: ks. Wojciech Polak przyjął sakrę biskupią (opis). ekai.pl (arch.), 2003-05-04. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ a b c Wojciech Polak na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl. [dostęp 2016-10-09].
- ↑ Rinuncia dell′Arcivescovo Metropolita di Gniezno (Polonia) e nomina del nuovo Arcivescovo Metropolita. press.vatican.va, 2014-05-17. [dostęp 2014-05-17]. (wł.).
- ↑ Gniezno: Abp Józef Kowalczyk przechodzi na emeryturę. Bp Wojciech Polak arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim. episkopat.pl (arch.), 2014-05-17. [dostęp 2016-09-05].
- ↑ Chcę być dla was, z wami i pomiędzy wami!. ekai.pl (arch.), 2014-06-07. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Franciszek wręczył paliusze 24 arcybiskupom-metropolitom. ekai.pl (arch.), 2014-06-29. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Komunikat z 365. zebrania plenarnego Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl (arch.), 2014-06-11. [dostęp 2016-08-06].
- ↑ a b c Bp Wojciech Polak obchodzi 25. rocznicę święceń kapłańskich. ekai.pl (arch.), 2014-05-13. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ a b Bp Wojciech Polak oficjalnie sekretarzem generalnym KEP. ekai.pl (arch.), 2011-11-09. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Rada Stała. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2016-10-09].
- ↑ 361. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski. ekai.pl (arch.), 2013-03-06. s. 4. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Nota biograficzna Wojciecha Polaka w serwisie Prymasa Polski. prymaspolski.pl. [dostęp 2017-07-03].
- ↑ a b c Bp Wojciech Polak – nowym sekretarzem generalnym Episkopatu. ekai.pl (arch.), 2011-10-15. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Wybory 382. Zebrania Plenarnego KEP. episkopat.pl, 2019-03-14. [dostęp 2019-03-17].
- ↑ Fundacja św. Józefa na pomoc skrzywdzonym. prymaspolski.pl. [dostęp 2023-08-12].
- ↑ Nomina di Membri del Pontificio Consiglio per la Pastorale per i Migranti e gli Itineranti. press.vatican.va, 2011-12-17. [dostęp 2014-05-12]. (wł.).
- ↑ Polscy biskupi członkami Papieskiej Rady ds. Migrantów. ekai.pl (arch.), 2011-12-17. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Wojciech Polak. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2022-03-19].
- ↑ Abp Polak delegatem KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży na 2. kadencję - Ochrona [online], Ochrona -, 14 marca 2024 [dostęp 2024-04-10] (pol.).
- ↑ Kontakt - Ochrona [online], Ochrona -, 13 sierpnia 2022 [dostęp 2024-04-10] (pol.).
- ↑ Protokół z XXII sesji Rady Miejskiej w Gniewkowie z dnia 22 września 2012 r.. gniewkowo.bipgmina.pl, 2012-09-24. [dostęp 2012-10-16].
- ↑ Abp Wojciech Polak uhonorowany odznaką Missio Reconciliationis. ekai.pl (arch.), 2015-04-20. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Pontifici 2017. ekai.pl, 2017-10-25. [dostęp 2017-10-25].
- ↑ Medale św. Jerzego 2018 wręczone!. tygodnikpowszechny.pl, 2018-10-15. [dostęp 2018-10-21].
- ↑ Laureaci Statuetki Złotego Hipolita. thc.org.pl. [dostęp 2021-03-14].
- ↑ Prymas Polski abp Wojciech Polak w gronie paulińskich konfratrów. jasnagora.com, 2015-02-17. [dostęp 2015-02-17].
Linki zewnętrzne
- Oficjalny serwis Prymasa Polski. [dostęp 2014-05-17].
- Nota biograficzna Wojciecha Polaka w serwisie Prymasa Polski. [dostęp 2017-07-03].
- Nota biograficzna Wojciecha Polaka na stronie archidiecezji gnieźnieńskiej. [dostęp 2022-03-25].
- Wojciech Polak na stronie Konferencji Episkopatu Polski [dostęp 2016-10-09].
- Wojciech Polak [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2010-11-25] (ang.).
- Wojciech Polak, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2010-11-25] .
- Delegat KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży
- p
- d
- e
Biskupi diecezjalni |
|
---|---|
Biskupi pomocniczy |
|
- p
- d
- e
Prymasi Polski |
|
---|---|
Prymasi Królestwa Polskiego |
|
Prymasi Galicji i Lodomerii |
|
- p
- d
- e
Przewodniczący |
|
---|---|
Zastępcy przewodniczącego |
|
Sekretarze generalni |
|
- p
- d
- e
- p
- d
- e
|
- p
- d
- e
XX wiek |
|
---|---|
XXI wiek |
|
- PWN: 5406550
- identyfikator osoby w bazie „Ludzie nauki” (dawnej): 83370